Rak szyjki macicy to jeden z częstszych nowotworów występujących u kobiet. Na wczesnym etapie jest wyleczalny w ponad 99% przypadków. Niewykryty i nieleczony może prowadzić do śmierci. Dlatego każda kobieta po 25 roku życia powinna regularnie wykonywać badania profilaktyczne.
Rak szyjki macicy rozwija się po cichu, bez objawów i często wykrywany jest zbyt późno. Każdego roku w Polsce umiera na niego ponad 1800 kobiet. Regularne badania pozwalają wykryć zmiany przedrakowe i raka we wczesnym – uleczalnym – stadium choroby.
Czynnikami ryzyka rozwoju raka szyjki macicy są:
- przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV),
- wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego,
- wielu partnerów płciowych,
- wiele porodów,
- wieloletnie palenie papierosów.
Obecnie w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy dostępne są dwie nowe metody badawcze: test HPV HR oraz wykonywana jako drugie badanie cytologia na podłożu płynnym (LBC). Badanie dla pacjentki wygląda tak samo. Jest bardziej dokładne od klasycznej cytologii i pozwala na wykrycie zmian przedrakowych.
Cele programu
Celem programu jest:
- zwiększenie wiedzy kobiet na temat profilaktyki raka szyjki macicy,
- zwiększenie uczestnictwa pacjentek w programie profilaktyki raka szyjki macicy, co pozwala na wcześniejsze wykrywanie zmian nowotworowych i skuteczniejsze leczenie,
- zmniejszenie wskaźnika umieralności kobiet na raka szyjki macicy.
Czy program jest dla Ciebie?
Tak, jeżeli jesteś kobietą w wieku od 25 do 64 lat i nie miałaś wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 3 lat (przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę rok urodzenia).
Jak się zapisać na badanie?
Najłatwiej zapisać się na test HPV HR poprzez centralną e-rejestrację na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub w aplikacji mojeIKP.
Na badania przez Internetowe Konto Pacjenta zapisujesz się następująco:
- zaloguj się na IKP,
- wybierz „E-rejestracja” > „Umów badanie profilaktyczne”,
- wybierz program profilaktyczny: profilaktyka raka szyjki macicy,
- wskaż datę i miejsce (miejscowość lub kod pocztowy),
- wybierz termin z propozycji i zatwierdź.
Jak to zrobić przez mojeIKP?
- uruchom aplikację i zaloguj się,
- wybierz na głównej stronie w sekcji „Usługi e-zdrowia” kafelek „Rejestracja na wizyty”, a następnie „Umów wizytę lub badania”,
- wybierz rodzaj badania,
- podaj dogodny dla Ciebie termin i lokalizację,
- wybierz z listy dostępnych terminów odpowiadającą Ci wizytę potwierdź.
Możesz samodzielnie zarządzać wizytami, w razie potrzeby odwołać lub zmienić termin. Znajdziesz je w zakładce „Zaplanowane wizyty”.
Gdzie realizowany jest program?
Program realizowany jest we wszystkich Poradniach Ginekologiczno-Położniczych SZPZLO Warszawa Praga-Północ, które znajdują się w strukturach:
- Przychodni Rodzinnej Centrum Diagnostyczno-Zabiegowym, ul. Dąbrowszczaków 5A
- Przychodni Internistyczno-Specjalistycznej, ul. Jagiellońska 34
- Przychodni Internistyczno-Specjalistycznej, ul. Radzymińska 101/103
Jak się przygotować do badania?
Na wizytę zabierz ze sobą dokument tożsamości oraz pamiętaj, że:
- na badanie nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego,
- najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem kolejnej miesiączki,
- co najmniej 4 dni przed pobraniem wymazu nie należy stosować żadnych leków dopochwowych,
- od ostatniego badania ginekologicznego/USG przezpochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień.
Na czym polega badanie przesiewowe?
Badanie przesiewowe polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy (test wykonywany jest co 5 lat). Jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni (+), z tego samego pobranego materiału wykonane zostanie drugie badanie przesiewowe – cytologia na podłożu płynnym (LBC).
Zrobiłaś badanie i co dalej?
Jeśli wynik testu HPV HR będzie ujemny, lekarz zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lub 5 lat, w uzasadnionych przypadkach po upływie 12 miesięcy.
Jeśli wynik testu HPV HR będzie dodatni, a wynik pobranej z tego samego materiału cytologii płynnej (LBC) będzie prawidłowy, lekarz zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 12 miesięcy.
Jeśli w wyniku badania zostaną stwierdzone zmiany o charakterze dysplastycznym, zostaniesz skierowana na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku rozpoznania raka szyjki macicy lub innego schorzenia, zostaniesz skierowana do leczenia specjalistycznego lub na dalszą diagnostykę.
Niepokojące objawy
Pamiętaj, że do lekarza ginekologa nie potrzebujesz skierowania. Jeśli lekarz uzna, że istnieje taka potrzeba, wykona Ci test HPV HR i/lub inne badania podczas wizyty w gabinecie.
Ponadto powinnaś natychmiast zgłosić się do lekarza, jeśli zauważysz któryś z tych objawów:
- krwiste lub wodniste upławy o przykrym zapachu i brudnoszarym kolorze,
- krwawienie po stosunku,
- krwawienia międzymiesiączkowe, dłuższe i bardziej obfite niż zwykle,
- krwawienie po menopauzie,
- ból w okolicy podbrzusza i miednicy,
- obrzęki kończyn dolnych,
- bolesne parcia na mocz i stolec,
- krew w moczu i stolcu.
